W PRL-u było lepiej…

nasz maly prl

Źródło: Wydawnictwo ZNAK

… tak mówi wielu Polaków. Niektórzy, nigdy się z tą epoką nie pożegnali – nie tylko otaczające ich przedmioty, ale i mentalność są takie jak dawniej. Inni dali się porwać magii lat 90., ale teraz chętnie by wrócili do „najweselszego baraku w obozie”. Para dziennikarzy – Izabela Meyza i Witold Szabłowski – którzy w PRL-u spędzili pierwsze lata swojego życia postanowiła nie ograniczać się do gadania. Na pół roku przeniosła się do PRL-u. Następnie opisała wszystko w książce „Nasz mały PRL”.

Absurdalny eksperyment – pomyślałam, kiedy pierwszy raz usłyszałam o tym pomyśle – w głowach się ludziom poprzewracało. Zresztą, jak oni to niby zrobili!? – W końcu jednak postanowiłam sięgnąć po książkę Meyzy i Szabłowskiego. Dobrze zrobiłam. Jest ciekawsza niż się spodziewałam.

Autorzy mieli częściowo te same wątpliwości co ja. No bo co to znaczy przenieść się do PRL-u? PRL PRL-owi nierówny. Inaczej żyło się w 1950 roku, inaczej w 1970, a jeszcze inaczej w, np. 1988. Meyza i Szabłowski wybrali sobie do życia 1981 rok.  Tu sytuacja jest jasna. Brakuje mi jednak trochę dokładnego określenia, kim oni do diabła w tym PRL-u byli. No dobrze, ona jest na wychowawczym. A on? Jest dziennikarzem? Fajnie, tylko, że w 1981 roku nie było Gazety Wyborczej, dla której teraz pracuje. Czy byli w partii? Ile zarabiali? Skąd mieli na lodówkę, pralkę i żółtego malucha? Jakie mieli problemy w pracy? Czy wśród ich znajomych byli opozycjoniści, czy przeciwnie?

Co w takim razie oznacza życie w PRL-u A.D. 2011? Bohaterowie przeprowadzają się na Ursynów. Warunki mają niezłe – przecież nie wszystkie młode małżeństwa z dwuletnim dzieckiem mogły wtedy liczyć na – w zasadzie w pełni wyposażone (chwilami brakuje chyba tylko pralki) – 38-metrowe M3. Stoją w kolejkach (co w pewnym sensie w III RP wydaje się znacznie trudniejsze niż w 1981 roku), noszą PRL-owskie ciuchy (czują się w nich niemodnie i w ogóle źle, ale czy w 1981 ludzie czuli się w nich dokładnie tak samo? Chyba też nie zawsze), używają PRL-owskich kosmetyków (choć, jak mówią ekspedientki ze sklepów Społem, to już nie to samo) i gotują według starych przepisów. Dziecku zabierają kapitalistyczne zabawki, chowają też swoje komórki i komputery (na szczęście, jak chyba mało kto w 1981 roku, mają telefon stacjonarny). Odmierzają sobie nawet papier toaletowy.

Problem w tym, że są w tym PRL-u strasznie samotni. Nie mają znajomych z kolejki, sąsiadów, którzy wpadaliby na telewizję, czy żeby skorzystać z telefonu. Ba! Nawet zaprzyjaźnionej sklepowej brak (choć to akurat nie jest problemem). Mają za to coś bezcennego (i wcale tego nie kryją) – możliwość natychmiastowej ucieczki z systemu. Pokus nie brakuje, zwłaszcza kiedy ona zachodzi w ciążę. Z drugiej strony, mam wrażenie, że jemu jest w tym PRL-u całkiem dobrze – żona sprząta, gotuje, zajmuje się dzieckiem. Gdyby jeszcze tylko ktoś dał mu komputer albo chociaż nauczył jak robić (w pracy), żeby się nie narobić… W domu na prośby, żeby zabawił się w Adama Słodowego, który był majsterkowiczem uczącym Polaków, jak zrobić coś z niczego, odpowiada, że nie potrafi. A w zasadzie nawet próbuje różnych napraw, tylko bez większego skutku. Całkiem nieźle radzi sobie też dziecko (przynajmniej to, które już jest na świecie). Nie tęskni, ani za bananami, ani za współczesnymi zabawkami. Bez protestu nosi nawet tetrowe pieluchy.

Zresztą, przekonajcie się sami. Książkę naprawdę dobrze się czyta (a potem długo o tym wszystkim myśli). Nie brak w niej cytatów z epoki, a w zasadzie z obu epok i to zarówno z pozycji naukowych, jak i tekstów prasowych czy blogowych wpisów (zgadnijcie, o którego blogera chodzi!). Wbrew pozorom „Nasz mały PRL” chyba więcej mówi o życiu w III RP, niż w 1981 roku. Polecam!

Chcecie więcej o PRL-u? Voila:

Ciekawostki o wczasach w PRL-u

Ciekawostki o wakacjach w PRL-u – część 2

Wielkie bazary warszawskie

PRL w III RP

Osiedla robotnicze

Ośrodki wczasowe

Warszawska starówka PRL-owskim osiedlem robotniczym

Urlop

Socrealizm – osiedle Praga II

PRL w mieszkaniach do wynajęcia

Mister Warszawy – budownictwo mieszkaniowe PRL

Reportaże z PRL-u

Architektura Romanowicza i Szymaniaka

Gra „Kolejka”

Jak zrobić pałac z bloku z wielkiej płyty

Życie w wielkiej płycie

Reklamy